กทม.ร่วมผนึกภาคีฟื้นฟูสายน้ำ-วิถีชุมชน 'วันอนุรักษ์คลองแสนแสบแบบหนองจอก'

วันที่ 20 กันยายน 2569 - 19:41 น.

กรุงเทพฯ-(20 ก.ย. 69) เวลา 08.00 น. นายพรพรหม ณ.ส. วิกิตเศรษฐ์ พร้อมด้วย นายศานนท์ หวังสร้างบุญ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานเปิดงาน “วันอนุรักษ์คลองแสนแสบแบบหนองจอก” ณ สวนกิตติการ์เด้น ถนนเลียบวารี เขตหนองจอก พร้อมร่วมกิจกรรมปล่อยพันธุ์ปลาพื้นถิ่นและเทน้ำ EM เพื่อฟื้นฟูคุณภาพน้ำและระบบนิเวศของคลองแสนแสบ

รองผู้ว่าฯ พรพรหม กล่าวว่า กิจกรรมครั้งนี้สะท้อนถึงความสำคัญของการอนุรักษ์คลองและสิ่งแวดล้อม โดยคลองแสนแสบเป็นคลองเก่าแก่ที่มีอายุประมาณ 189 ปี และผูกพันกับวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่หนองจอกมาอย่างยาวนาน การดูแลคลองจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการอนุรักษ์ธรรมชาติ แต่ยังครอบคลุมถึงการแก้ไขปัญหาขยะ น้ำเสีย และการฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อม เนื่องจากคลองไม่ได้เป็นเพียงเส้นทางระบายน้ำ แต่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตและชุมชนริมคลอง

การเปิดโอกาสให้ประชาชน โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ เข้ามามีส่วนร่วมผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งการพายเรือและเก็บขยะ จึงเป็นอีกแนวทางในการสร้างจิตสำนึกและส่งเสริมการดูแลคลองร่วมกันอย่างต่อเนื่อง

ด้านรองผู้ว่าฯ ศานนท์ กล่าวว่า การอนุรักษ์คลองควรคำนึงถึงทั้งธรรมชาติและวิถีชีวิตของคนในชุมชน โดยเฉพาะพื้นที่หนองจอก ซึ่งประชาชนมีความกังวลเกี่ยวกับการก่อสร้างเขื่อนริมคลองแสนแสบ เนื่องจากแนวเขื่อนในปัจจุบันสิ้นสุดบริเวณเขตมีนบุรี และยังไม่ได้ขยายต่อมายังพื้นที่หนองจอก

สำหรับการออกแบบแนวเขื่อนคลองแสนแสบ ควรคำนึงถึงสภาพพื้นที่และสอดคล้องกับธรรมชาติ จึงมีแนวคิดจัดตั้งคณะทำงานเพื่อร่วมกันศึกษาและออกแบบแนวทางพัฒนาคลอง ให้โครงสร้างพื้นฐานสามารถอยู่ร่วมกับธรรมชาติและวิถีชีวิตของชุมชนได้อย่างเหมาะสม

งาน “วันอนุรักษ์คลองแสนแสบแบบหนองจอก” จัดขึ้นระหว่างเวลา 07.00–17.00 น. ภายใต้แนวคิด “เพื่อกลับมาเชื่อมโยงวิถีแห่งสายน้ำอีกครั้ง” โดยกลุ่มอนุรักษ์สายน้ำคลองแสนแสบ ซึ่งเกิดจากการรวมตัวของประชาชนที่ต้องการร่วมกันดูแลระบบนิเวศ สิ่งแวดล้อม และวิถีชีวิตของชุมชนริมคลอง ร่วมกับภาคีเครือข่ายต่าง ๆ

ภายในงานมีกิจกรรมหลากหลาย เปิดโอกาสให้ประชาชนและเครือข่ายคนคลองเข้ามามีส่วนร่วม ทั้งการล่องเรือและพายเรือชมวิถีคลองพร้อมเก็บขยะ การแข่งขันเรือสไตล์ชาวหนองจอก การสาธิตการกู้ภัย “ตะโกน โยน ยื่น” การเสวนาเครือข่ายคนคลอง และกิจกรรมปล่อยปลาคืนสู่คลอง รวมถึงการล่องเรือชมธรรมชาติและสัมผัส Unseen จามจุรียักษ์แห่งหนองจอก พร้อมการแสดงดนตรีโฟล์กซองเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ

นอกจากนี้ ยังมีนิทรรศการเรื่องคลองแสนแสบและฐานการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมงานได้ทำความรู้จักกับเรื่องราวของคลองและตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรน้ำ ตลอดจนตลาดนัดชุมชนที่เปิดพื้นที่ให้ประชาชนและผู้ประกอบการในพื้นที่นำอาหาร สินค้า และผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นมาจำหน่าย อาทิ ผักออร์แกนิก อาหารและขนมไทย อาหารพื้นถิ่น เครื่องดื่ม งานคราฟต์ ผลิตภัณฑ์จากอินทผลัม และสินค้าจากชุมชนต่าง ๆ ในพื้นที่หนองจอก

ทั้งนี้ เขตหนองจอกเป็นพื้นที่ชานเมืองที่ยังคงมีพื้นที่เกษตรกรรมและพื้นที่สีเขียวจำนวนมาก เปรียบเสมือนทั้งปอดและแหล่งอาหารของกรุงเทพฯ ขณะเดียวกันพื้นที่มีการขยายตัวของเมืองและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับประชาชนอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาจึงต้องดำเนินควบคู่ไปกับการดูแลธรรมชาติและวิถีชีวิตของชุมชน

“คลองแสนแสบแบบหนองจอก” จึงเป็นต้นทุนสำคัญของพื้นที่ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต และวัฒนธรรม โดยทุกภาคส่วนจะร่วมกันพิจารณาแนวทางพัฒนาพื้นที่ ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรม พร้อมสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนา การอนุรักษ์ธรรมชาติ และการดำรงอยู่ของชุมชน เพื่อรักษาพื้นที่สีเขียวของหนองจอกให้เป็นปอดของกรุงเทพฯ ฝั่งตะวันออกต่อไป

ในการนี้ รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำภาควิชากฎหมายมหาชน และผู้อำนวยการศูนย์นิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นางสาวยุวนุช นงพรมมา ผู้อำนวยการเขตหนองจอก นางนวลจันทร์ รอดสการ ประธานกลุ่มอนุรักษ์สายน้ำคลองแสนแสบ พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่เขตหนองจอก กลุ่มอนุรักษ์สายน้ำคลองแสนแสบ ประชาชนในพื้นที่ และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ร่วมงาน