บทวิเคราะห์ จีนปรับปรุงสภาพแวดล้อม ทางธุรกิจเพื่อให้วิสาหกิจต่างชาติพัฒนา ด้วยดี

วันที่ 17 มกราคม 2569 - 00:16 น.

ข้อมูลล่าสุดที่เผยแพร่โดยสำนักงานศุลกากรแห่งชาติจีน เมื่อวันที่ 14 มกราคม ค.ศ. 2026 แสดงให้เห็นว่า ปี 2025 การค้าต่างประเทศของจีน อยู่ที่ 45.47 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 3.8 สร้างสถิติสูงสุดเป็นประวัติการณ์

ปี 2025 จีนทำการค้ากับกว่า 240 ประเทศและเขตแคว้น และมีการเติบโตในการนำเข้าและส่งออกกับกว่า 190 ประเทศและเขตแคว้น ในจำนวนนี้ เป็นการนำเข้าและส่งออกกับประเทศที่เข้าร่วมโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง จำนวน 23.6 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.3 คิดเป็นร้อยละ 51.9 ของยอดการนำเข้าและส่งออกทั้งหมด โดยยอดการนำเข้าและส่งออกกับประเทศอาเซียน เป็นจำนวน 7.55 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ8 การเติบโตของการค้ากับต่างประเทศนี้เป็นผลมาจากการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจอย่างต่อเนื่อง

เมื่อเร็วๆ นี้ ทางการจีนได้ประกาศบัญชีรายชื่ออุตสาหกรรมที่ส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศฉบับปี 2025 ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 บัญชีรายชื่อนี้เป็นนโยบายสำคัญในการส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศของจีน รวมถึงเป็นนโยบายสำคัญสำหรับอุตสาหกรรมและภูมิภาคที่ต่างชาติเข้ามาลงทุน การปรับปรุงและออกบัญชีรายชื่อฉบับใหม่นี้ถือเป็นมาตรการสำคัญในการดึงดูดและใช้ประโยชน์ทุนต่างชาติให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

โดยรายชื่ออุตสาหกรรมที่ส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศฉบับใหม่ มุ่งเน้นไปที่นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและการพัฒนากำลังผลิตคุณภาพใหม่ สะท้อนให้เห็นถึงความตั้งใจที่แน่วแน่ของจีนในการขยายการเปิดประเทศในระดับสูง โดยชี้นำการลุงทุนจากต่างประเทศไปสู่อุตสาหกรรมการผลิตระดับแนวหน้า อุตสาหกรรมการบริการที่ทันสมัย และมุ่งในพื้นที่ภาคกลาง ภาคตะวันตก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและมณฑลไห่หนานของจีน นับเป็นการกระตุ้นอย่างทรงพลังแข็งแกร่งเพื่อให้วิสาหกิจทุนต่างชาติเข้ามาลงทุน ดำเนินงาน และยกระดับในจีน

ปีนี้เป็นปีเริ่มต้นของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจีนระยะห้าปี ฉบับที่ 15 เมื่อเร็วๆ นี้ หลายพื้นที่ทั่วประเทศจีนได้ใช้ การประชุมครั้งแรกของปีใหม่ เป็นจุดเริ่มต้นในการวางแผนการทำงานต้นปีอย่างตรงจุด นครเซี่ยงไฮ้, มณฑลเหลียวหนิง, มณฑลฝูเจี้ยน ให้ความสำคัญกับการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจอย่างต่อเนื่อง ส่วนมณฑลไห่หนานก็ประสบความสำเร็จในการปิดด่านศุลกากร มีการดำเนินการระดับสูงอย่างเป็นระบบและมาตรการอย่างตรงจุดที่ทยอยออกตามมา ช่วยให้แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 15 สามารถเริ่มต้นด้วยก้าวย่างที่มั่นคง

มณฑลเหลียวหนิง ได้กำหนดให้การปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจเป็นภารกิจเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญที่สุด เป็นไปได้จริงที่สุด และเร่งด่วนที่สุดในช่วงแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 15 โดยการประชุมว่าด้วยการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจของมณฑลเหลียวหนิง ได้เสนอเป้าหมายในการสร้างให้เป็น “มณฑลที่มีชื่อเสียงดีที่สุดด้านสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ” และได้เผยแพร่ “แผนปฏิบัติการมณฑลเหลียวหนิงว่าด้วยการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจอย่างเต็มที่ฉบับปี 2026 ซึ่งกำหนดมาตรการทั้งหมด 34 ข้อใน 6 ด้าน

สำหรับนครเซี่ยงไฮ้ นับตั้งแต่ปี 2018 เป็นต้นมา ได้ให้ความสำคัญกับการสร้างสภาพแวดล้อมทางธุรกิจชั้นเลิศที่เน้นตลาด บริหารจัดการตามกฎหมายและเป็นสากล โดยได้ออกแผนปฏิบัติการเพื่อปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ 8 ฉบับซึ่งมีการปรับปรุงทุกปี และออกมาตรการต่างๆกว่า 1,200 มาตรการ โดยแผนเวอร์ชั่น 9.0 ใช้มาตรการ 36 มาตรการ ครอบคลุมการพัฒนาสภาพแวดล้อม 4 ด้านหลัก ได้แก่ การบริการภาครัฐ การแข่งขันในตลาด ระบบนิเวศอุตสาหกรรมและการร่วมกันบริหารจัดการโดยสังคม

มณฑลไห่หนาน เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2025 ท่าเรือการค้าเสรีไห่หนานได้ปิดด่านศุลกากรทั่วทั้งเกาะอย่างเป็นทางการ ปัจจุบัน การปิดด่านศุลกากรทั่วทั้งเกาะดำเนินอย่างราบรื่นและเป็นระเบียบเรียบร้อย จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2025 การนำเข้าสินค้าปลอดภาษีมีมูลค่า 420 ล้านหยวน การนำเข้าสินค้าแปรรูปเพื่อจำหน่ายในประเทศที่ได้รับการยกเว้นภาษีมีมูลค่า 47,23 ล้านหยวน มีวิสาหกิจทุนต่างชาติที่จดทะเบียนใหม่จำนวน 3,265 ราย เพิ่มขึ้นกว่า 2 เท่าเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า โดยทั้งปีมีจำนวนวิสาหกิจทุนต่างชาติที่จดทะเบียนใหม่ 30,000 ราย เพิ่มขึ้นร้อยละ 40

ปี 2026 เป็นปีเริ่มต้นแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจีนระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15 และเป็นปีแรกของการดำเนินงานท่าเรือการค้าเสรีไห่หนานหลังจากปิดทำการด้านศุลกากร การเริ่มต้นนี้มีความสำคัญต่อสถานการณ์โดยรวม ในวันทำงานวันแรกของปีใหม่มณฑลไห่หนานจัดการประชุมเพื่อส่งเสริมการสร้างท่าเรือการค้าเสรีไห่หนานให้ได้มาตรฐานสูง โดยอิงจากจุดเริ่มต้นใหม่ในการดำเนินงานด้านศุลกากรอย่างเต็มรูปแบบของเกาะ ที่ประชุมย้ำถึงความจำเป็นในการมุ่งเน้นที่ "มาตรฐานสูง" เพื่อให้บรรลุการพัฒนาที่มีคุณภาพสูงขึ้น

นอกจากนี้ ในวันทำงานวันแรกของปีใหม่ มณฑลเหอหนาน จัดประชุมระดมกำลังวางแผนการก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่และการพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตที่มีคุณภาพสูงของมณฑลในปี 2026 ที่เมืองไคเฟิง ที่ประชุมกำหนดให้การก่อสร้างโครงการเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก โดยย้ำถึงความจำเป็นในการบูรณาการโครงการสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานเข้ากับการปรับปรุงโครงการอุตสาหกรรมให้เหมาะสม การบูรณาการนวัตกรรมทางเทคโนโลยีเข้ากับการส่งเสริมนวัตกรรมทางอุตสาหกรรม และการบูรณาการเสริมสร้างศักยภาพทางดิจิทัลเข้ากับการเร่งการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว

ถือเป็นการเริ่มต้นอย่างรวดเร็ว การวางแผนใน "การประชุมครั้งแรกของปีใหม่" ทั่วประเทศจีนมีจุดเน้นที่แตกต่างกัน แต่ทั้งหมดล้วนยึดมั่นในหลักการพัฒนาที่มีคุณภาพสูงอย่างสอดคล้องกัน มาตรการที่เป็นรูปธรรมหลายประการไม่เพียงแต่เสริมสร้างรากฐานสำหรับการพัฒนาในปัจจุบันเท่านั้น แต่ยังร่างพิมพ์เขียวสำหรับการพัฒนาในระยะยาวอีกด้วย

เขียนโดย ชุย อี๋เหมิง ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)