GLOBAL C
กล้องโทรทรรศน์ดาราศาสตร์จีนเผยแพร่ ข้อมูลสเปกตรัมกว่า30ล้านรายการ แก่ผู้ร่วมวิจัยนานาชาติ
ปักกิ่ง, 27 มี.ค. (ซินหัว)-เมื่อวันอังคาร (24 มี.ค.) กล้องโทรทรรศน์ลามอสต์ (LAMOST) กล้องโทรทรรศน์ชั้นนำของจีนที่ทำงานในย่านความถี่ที่ตามองเห็น ได้เผยแพร่ชุดข้อมูลสเปกตรัมจำนวนกว่า 30 ล้าน รายการให้แก่นักดาราศาสตร์และคณะวิจัยจากทั่วโลก ตอกย้ำสถานะโครงการสำรวจทางดาราศาสตร์ที่มีการเผยแพร่ข้อมูลสเปกตรัมชุดใหญ่ที่สุดในโลก
ศูนย์ปฏิบัติการและพัฒนาลามอสต์แห่งทีมวิจัยจากหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์แห่งชาติ (NAOC) สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน (CAS) ระบุว่า ชุดข้อมูลดังกล่าว ซึ่งมีชื่อว่า ดีอาร์13 (DR13) ครอบคลุมระยะเวลาการสังเกตการณ์ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2011 ถึงเดือนมิถุนายน 2025 ประกอบด้วย ชุดข้อมูลการสังเกตการณ์ความละเอียดต่ำ 6,961 ชุด และชุดข้อมูลสังเกตการณ์ความละเอียดปานกลาง 3,404 ชุด
ข้อมูลสเปกตรัมที่เผยแพร่จำนวน 30.82 ล้านรายการ ประกอบด้วย สเปกตรัมความละเอียดต่ำประมาณ 13.47 ล้านรายการ และสเปกตรัมความละเอียดปานกลาง 17.35 ล้านรายการ นอกจากนี้ ยังมีบัญชีรายชื่อค่าพารามิเตอร์ (ค่าที่ใช้บอกลักษณะและคุณสมบัติ) สเปกตรัมของดาวฤกษ์ (Stellar Spectral Parameter Catalog) ซึ่งบรรจุข้อมูลรวมประมาณ 12.94 ล้านรายการ
หอสังเกตการณ์ฯ ระบุว่า จำนวนสเปกตรัมทั้งหมดที่ลามอสต์เผยแพร่ รวมถึงขนาดของบัญชีรายชื่อพารามิเตอร์สเปกตรัมของดาวฤกษ์ ยังคงครองอันดับหนึ่งของโลก
จนถึงปัจจุบัน มีผู้ใช้งานมากกว่า 1,900 ราย จากสถาบัน 278 แห่ง ในประเทศและภูมิภาคต่างๆ อาทิ จีน สหรัฐอเมริกา เยอรมนี เบลเยียม และเดนมาร์ก ที่ได้ทำงานวิจัยโดยใช้ข้อมูลจากลามอสต์ซึ่งนำไปสู่การตีพิมพ์ผลงานวิจัยคุณภาพสูงมากกว่า 2,200 ฉบับ
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ข้อมูลจากกล้องลามอสต์ช่วยผลักดันการเผยแพร่ผลงานวิจัยมากกว่า 300 ฉบับต่อปี โดยกว่าร้อยละ 40 เป็นความร่วมมือของนักดาราศาสตร์ต่างประเทศ ผลลัพธ์ทางวิทยาศาสตร์ที่โดดเด่นนี้ส่งผลให้ลามอสต์ก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในกล้องโทรทรรศน์ดาราศาสตร์ขนาดใหญ่ชั้นนำของโลกในระดับเทียบเคียงกับกล้องขนาด 6-10 เมตร
ลามอสต์ ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับชาติที่สำคัญชุดแรกของจีน ได้บุกเบิกการสำรวจท้องฟ้าด้วยสเปกโทรสโกปีขนาดใหญ่ระดับโลก และดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพและเสถียรภาพมานานกว่า 14 ปี โดยข้อมูลสเปกตรัมที่ได้รับช่วยให้นักดาราศาสตร์ทั่วโลกสามารถทำวิจัยเชิงระบบเกี่ยวกับโครงสร้างและวิวัฒนาการของทางช้างเผือกได้อย่างละเอียด ทั้งยังนำไปสู่การค้นพบครั้งสำคัญในหลากหลายสาขา อาทิ การค้นหาวัตถุหนาแน่นสูง ฟิสิกส์ของดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ และเควซาร์ เป็นต้น
(ที่มา: https://www.xinhuathai.com/silkroad/565076_20260327 , https://en.imsilkroad.com/p/349890.html)
ภาพประกอบข่าว
(แฟ้มภาพซินหัว : กล้องโทรทรรศน์ลามอสต์ (LAMOST) กล้องโทรทรรศน์ชั้นนำของจีนที่ทำงานในย่านความถี่ที่ตามองเห็น ตั้งอยู่ที่สถานีสังเกตการณ์ซิงหลง ของหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์แห่งชาติ (NAOC) สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน (CAS) ในอำเภอซิงหลง มณฑลเหอเป่ยทางตอนเหนือของจีน วันที่ 19 มิ.ย. 2015)