LEARNING
วว.-บพข.-กนอ.-ภาครัฐ-Dow ขยายผล 'MRFบ้านฉาง'ยกระดับการจัดการขยะ
ระยอง 21 เมษายน 2569-กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) ร่วมกับ กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) อำเภอบ้านฉาง สำนักงานนิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอตะวันออก (มาบตาพุด) และเทศบาลในพื้นที่ ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ เพื่อขยายผลและยกระดับการดำเนินงาน ศูนย์นวัตกรรมเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อจัดการและแปรรูปวัสดุรีไซเคิลครบวงจร (Ban Chang MRF) ณ ห้องประชุมทาวน์ฮอลล์ กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย ในนิคมอุตสาหกรรมเอเซีย อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง นับเป็นความร่วมมือครั้งสำคัญของภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิจัย และภาคท้องถิ่น อย่างเป็นรูปธรรม
ความร่วมมือในครั้งนี้ มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาระบบการจัดการขยะชุมชนและวัสดุรีไซเคิลอย่างครบวงจร ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง พร้อมขยายผลการยกระดับ “ขยะ” ให้กลายเป็น “ทรัพยากรที่มีมูลค่า” ตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ผ่านการเพิ่มจุด Drop Points ทั้งที่เทศบาล ในชุมชน และผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรม การจัดส่งวัสดุรีไซเคิลจาก 5 เทศบาลในอำเภอบ้านฉางมายังศูนย์ MRF เพื่อรวบรวมพลาสติกใช้แล้วและวัสดุรีไซเคิลกลับเข้าสู่ระบบ โดยมุ่งเน้นการสร้างผลกระทบเชิงบวกทั้งด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคมอย่างยั่งยืน
นับตั้งแต่ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2566 ศูนย์ MRF บ้านฉาง ได้พิสูจน์ให้เห็นถึงศักยภาพของโมเดล “ธุรกิจชุมชน” ที่สามารถสร้างผลลัพธ์ได้จริง โดยสามารถลดขยะที่จะต้องนำไปฝังกลบ เนื่องจากมีการรวบรวมและส่งต่อวัสดุรีไซเคิลเข้าสู่กระบวนการแล้วกว่า 37,000 กิโลกรัม รวมถึงลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้วกว่า 128,000 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์ มีสมาชิกเข้าร่วมศูนย์ฯ แล้วมากกว่า 729 คน สามารถสร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนแล้วกว่า 230,000 บาท พร้อมทั้งก่อให้เกิดการจ้างงานในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง
นอกจากตัวเลขที่จับต้องได้ดังกล่าว สิ่งที่สำคัญอีกด้านหนึ่งคือ “การเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในชุมชน” ที่เริ่มเห็นคุณค่าของขยะและหันมาคัดแยกตั้งแต่ต้นทางมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง ทั้งจากครัวเรือน โรงเรียน ผู้ประกอบการ และอาสาสมัครในพื้นที่ การลงนามในครั้งนี้จึงถือเป็นการ “ต่อยอดความสำเร็จ” สู่การขยายเครือข่าย การเพิ่มประสิทธิภาพระบบ และการพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยี และตลาดรองรับวัสดุรีไซเคิลให้เติบโตอย่างเป็นระบบ
นายวิชาญ ตั้งเคียงศิริสิน ประธานบริหาร กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย กล่าวว่า ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุศาสตร์ Dow เชื่อมั่นว่าพลาสติกมีคุณค่าเกินกว่าจะถูกทิ้งให้เป็นขยะ เราจึงส่งเสริมโครงการต่าง ๆ ที่ช่วยให้พลาสติกถูกนำกลับมาใช้เป็นทรัพยากร โดยใช้ความเชี่ยวชาญของเราและการร่วมมือกับพันธมิตรที่มีแนวคิดแบบเดียวกันมาอย่างต่อเนื่อง ความร่วมมือในครั้งนี้จะช่วยยกระดับศูนย์ MRF บ้านฉาง ให้เป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนพลาสติกใช้แล้วกลับมาเป็นวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ใหม่ พร้อมสร้างรายได้และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้กับชุมชน และเป็นต้นแบบที่สามารถขยายผลได้ในระดับประเทศ
ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กล่าวเพิ่มเติมว่า ศูนย์ MRF บ้านฉาง เป็นตัวอย่างของความสำเร็จในการนำผลงานวิจัยและเทคโนโลยีฝีมือคนไทยมาใช้ประโยชน์จริงในระดับชุมชน ไม่ว่าจะเป็นระบบคัดแยกอัจฉริยะ หรือเทคโนโลยีแปรรูปวัสดุรีไซเคิล ซึ่งสามารถช่วยลดปริมาณขยะและสร้างมูลค่าเพิ่มได้อย่างเป็นรูปธรรม วว. ขอบคุณหน่วยงานพันธมิตรทุกภาคส่วน ที่เห็นถึงความสำคัญในการนำงานวิจัยมาประยุกต์ใช้จริงให้เกิดประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน โดย วว. มุ่งมั่นและพร้อมที่จะสนับสนุนองค์ความรู้ การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการใช้ข้อมูลเพื่อยกระดับประสิทธิภาพระบบ และขยายผลสู่พื้นที่อื่น ๆ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะทำให้เกิดการสร้างรากฐานที่เข้มแข็งในการพัฒนาประเทศต่อไป
รศ.ดร.กานดา บุญโสธรสถิตย์ ผู้อำนวยการ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ กล่าวเสริมว่า บพข. มีภารกิจที่สำคัญคือ การเร่งพัฒนาผลงานวิจัยและนวัตกรรม เสริมศักยภาพการแข่งขันของภาคการผลิตและบริการของประเทศ ควบคู่กับการสร้างตลาดนวัตกรรมและผลักดันการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ หนึ่งในแพลตฟอร์มหลักคือ การสนับสนุนเทคโนโลยีและนวัตกรรมผ่านความร่วมมือใน Value Chain และการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนวัตถุดิบ เพิ่มการพึ่งพาตนเองของภาคธุรกิจ และรับมือกับความผันผวนด้านราคา ศูนย์บ้านฉาง MRF จึงถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการบริหารจัดการพลาสติกรีไซเคิลอย่างเป็นระบบ ใช้นวัตกรรมเป็นกลไกขับเคลื่อนสู่ธุรกิจระดับชุมชน ช่วยเพิ่มการนำกลับมาใช้ประโยชน์ ลดการนำเข้า ลดต้นทุนการผลิต และลดปัญหาขยะในพื้นที่ไปพร้อมกัน
นายสุพัฒน์ สวัสดิ์-ชูโต ผู้อำนวยการ สำนักงานนิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอตะวันออก (มาบตาพุด) กล่าวว่า ภาคอุตสาหกรรมมีบทบาทสำคัญในการเริ่มต้นคัดแยกวัสดุรีไซเคิลอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้นทาง ความร่วมมือครั้งนี้จะช่วยเชื่อมโยงผู้ประกอบการในนิคมฯ เข้ากับศูนย์ MRF อย่างเป็นระบบ พร้อมสร้างแรงจูงใจและยกระดับมาตรฐานการจัดการทรัพยากร ซึ่งไม่เพียงช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทยในระยะยาว
นายสกนธ์ กรกฎ นายอำเภอบ้านฉาง กล่าวว่า บ้านฉางเป็นพื้นที่ที่มีการเติบโตอย่างรวดเร็ว ทำให้ปริมาณขยะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ศูนย์ MRF จึงเป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนระบบการจัดการขยะจาก “ภาระ” ให้เป็น “โอกาส” อำเภอบ้านฉางพร้อมสนับสนุนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะการสร้างความตระหนักในการคัดแยกขยะตั้งแต่ครัวเรือน ซึ่งจะช่วยลดปริมาณขยะและสร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน
ความร่วมมือในการขยายผลศูนย์ MRF บ้านฉาง ในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงการดำเนินโครงการด้านสิ่งแวดล้อม แต่เป็น “โมเดลการพัฒนาชุมชนยุคใหม่” ที่ผสานพลังของนวัตกรรม ความร่วมมือ และการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งคาดว่าจะช่วยเพิ่มปริมาณการรวบรวมและรีไซเคิลวัสดุในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ลดขยะที่ต้องกำจัดในหลุมฝังกลบ และสร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนที่เข้มแข็งในระดับพื้นที่ พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมได้ง่ายขึ้นผ่านการสมัครสมาชิกศูนย์ และการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ได้ที่ https://lin.ee/mMU87rD
ติดตามข้อมูลข่าวสาร กิจกรรม และความเคลื่อนไหวของศูนย์ MRF บ้านฉางเพิ่มเติมได้ทาง Facebook “ศูนย์ต้นแบบคัดแยกและแปรรูปวัสดุรีไซเคิลบ้านฉาง MRF บ้านฉาง” และรับชมวิดีโอเรื่องราวการเปลี่ยนขยะเป็นคุณค่าผ่าน YouTube เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสังคมปลอดขยะและอนาคตที่ยั่งยืนไปด้วยกัน