ปราจีนบุรีกับ'ทางแพร่ง'แห่งเมืองอีอีซี มติ'เห็นชอบในหลักการ'บนความกังวลของคนพื้นที่

วันที่ 9 มิถุนายน 2569 - 23:34 น.

รายงานพิเศษ! ปราจีนบุรีกับ "ทางแพร่ง" แห่ง EEC: มติ “เห็นชอบในหลักการ” ท่ามกลางเสียงสะท้อนจากภาคประชาชนที่ยังคงตั้งคำถามถึง “ความเป็นธรรม” และ “ผลกระทบ” ที่ตามมา 

ท่ามกลางกระแสการเติบโตทางเศรษฐกิจที่รัฐบาลพยายามผลักดัน ปรากฏการณ์สำคัญที่กลายเป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ของจังหวัดปราจีนบุรี คือการก้าวสู่การเป็น ...  “พื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) จังหวัดที่ 4” อย่างเป็นทางการ ...   หลังที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (กพอ.) มีมติ “เห็นชอบในหลักการ” ท่ามกลางเสียงสะท้อนจากภาคประชาชนที่ยังคงตั้งคำถามถึง “ความเป็นธรรม” และ “ผลกระทบ” ที่ตามมา…

พลิกปูม: ทำไมต้อง ‘ปราจีนบุรี’?
จังหวัดปราจีนบุรี เมืองสมุนไพรและแหล่งเกษตรกรรมเลื่องชื่อ ถูกวางตัวให้เดินตามรอยรุ่นพี่อย่าง ฉะเชิงเทรา ชลบุรี และระยอง เพื่อตอบรับเมกะเทรนด์โลกในอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่ (New S-Curve) ทั้งยานยนต์ไฟฟ้า (EV) อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ และการแพทย์ครบวงจร โดยมีชัยภูมิที่ได้เปรียบ 3 ประการคือ:
1.    ทำเลทอง: เชื่อมต่อทั้งฉะเชิงเทราและนครราชสีมา เป็นประตูโลจิสติกส์สำคัญจากภาคตะวันออกสู่ภาคอีสาน
2.    ฐานนิคมฯ แข็งแกร่ง: มีนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น นิคมฯ 304, นิคมฯ ไฮเทค กบินทร์บุรี และเขตอุตสาหกรรมกบินทร์บุรี ที่พร้อมรองรับอุตสาหกรรมไฮเทค
3.    ทรัพยากรเอื้ออำนวย: โครงข่ายสาธารณูปโภคที่เอื้อต่อการลงทุนอุตสาหกรรมสีเขียวมูลค่าสูง

ความเห็นที่ยังไม่ลงตัว: เวทีรับฟังฯ กลายเป็นสมรภูมิความคิด

ย้อนกลับไปช่วงเดือนสิงหาคม 2568 ความพยายามจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นต่อ (ร่าง) รายงานข้อเสนอแนะเชิงนโยบายฯ กลับไม่เป็นไปตามเป้าหมาย เกิดภาพการประชันหน้าของกลุ่มผู้เห็นด้วยกว่า 500 คน และกลุ่มคัดค้านจาก อ.กบินทร์บุรี และ อ.มหาโพธิ์ ที่มาพร้อมป้ายผ้า “ไม่เอา EEC”

กลุ่มคัดค้าน นำโดย นายสุนทร คมคาย ประธานเครือข่าย ทสม., นางระตะนะ ศรีวรกุล ประธานเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ปราจีนบุรี และ นายสุเมธ เหรียญพงษ์นาม กลุ่มปราจีนบุรีเข้มแข็ง ได้แสดงจุดยืนร่วมกันว่า:
•    ให้ยุติการโครงการจัดจ้างที่ปรึกษา จนกว่าจะมีการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA) อย่างมีส่วนร่วม
•    เกรงว่ากฎหมาย EEC จะยกเลิกผังเมืองเดิม ส่งผลกระทบต่อพื้นที่เกษตรกรรมและสมุนไพร
•    วิตกปัญหา “มลพิษซ้ำซาก” และการบุกรุกของ “ทุนจีนเทา” ในกิจการรีไซเคิลขยะอุตสาหกรรม ซึ่งอาจเปลี่ยนปราจีนบุรีให้กลายเป็น “ถังขยะอุตสาหกรรม” ของกลุ่มทุนต่างชาติ

ในขณะที่ฝั่งผู้สนับสนุนมองว่า EEC คือโอกาสในการดึงดูดการลงทุน ทั้งจากต่างชาติและในประเทศ ย้ำว่ากฎหมาย EEC สนับสนุนเพียง 12 อุตสาหกรรมเป้าหมายเท่านั้น และเน้นการเชื่อมประโยชน์สู่ชุมชนผ่านการลงทุนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

โค้งสุดท้าย: เวทีประชันความจริง 10 มิ.ย. นี้

หลังจากตัวแทนภาคประชาชนได้ยื่นเรื่องต่อ สกพอ. เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 เพื่อขอให้ทบทวนแผนการขยายพื้นที่ ล่าสุดความเคลื่อนไหวสำคัญกำลังจะเกิดขึ้นใน วันที่ 10 มิถุนายน 2569 เวลา 09.00 น. ณ วัดมุ่งประสิทธิ์วราราม ต.นนทรี อ.กบินทร์บุรี ในเวทีสาธารณะ “ทางเลือกของปราจีนบุรี กับ EEC”

ภายในงานจะมีการชำแหละรายงานการศึกษาของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พร้อมสะท้อนผลกระทบจากจังหวัดนำร่อง EEC ทั้งด้านทรัพยากร สุขภาพ และคุณภาพชีวิต โดยมีวิทยากรผู้เชี่ยวชาญร่วมให้ข้อมูล อาทิ ดร.สมนึก จงมีวศิน (EEC Watch) และ คุณพรพนา ก๊วยเจริญ (Land Watch Thai)

บทสรุปของเรื่องนี้... จะจบลงที่ตัวเลขจีดีพี หรือความยั่งยืนของวิถีชีวิตคนในพื้นที่? เป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลและคนปราจีนบุรีต้องหาคำตอบร่วมกันบนโต๊ะสนทนาที่ต้อง “โปร่งใส” และ “มีส่วนร่วม” อย่างแท้จริง

โดย: มานิตย์ สนับบุญ