LEARNING
เอตด้า-สพฐ.-สสวท.-ยูนิเซฟ-ม.ศิลปากร ร่วมออกแบบมาตรฐานจริยธรรม AI
กรุงเทพฯ-เมื่อเร็วนี้ๆ- สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรทั้งในระดับประเทศและระดับสากล ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย (UNICEF Thailand) และคณะผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยศิลปากร จัดการประชุมระดมสมอง “AI Governance and Ethical Standards for Thai Education Focus Group” ณ โรงแรมเดอะ สุโกศล กรุงเทพฯ เพื่อเปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนร่วมออกแบบกรอบธรรมาภิบาลและมาตรฐานจริยธรรม AI ที่สอดคล้องกับบริบทของระบบการศึกษาไทยและสามารถนำไปใช้ได้จริง ได้อย่างปลอดภัย เป็นธรรม โปร่งใส และคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของผู้เรียน
ดร.ชัยชนะ มิตรพันธุ์ ผู้อำนวยการ ETDA เป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมเน้นย้ำว่า AI กำลังก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของระบบการศึกษา ทั้งในระดับโลกและประเทศไทย โดยมีศักยภาพในการสนับสนุนการเรียนรู้เฉพาะบุคคล หรือ Personalized Learning ช่วยให้ครูสามารถออกแบบการเรียนการสอนได้ตรงกับความต้องการของผู้เรียน และเปิดโอกาสใหม่ในการยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างทั่วถึง
อย่างไรก็ตาม การนำ AI มาใช้ในภาคการศึกษาไม่อาจมองเฉพาะประโยชน์ด้านประสิทธิภาพหรือความทันสมัยของเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ต้องดำเนินควบคู่กับการบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างรอบด้าน ทั้งการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล อคติของอัลกอริทึม ความโปร่งใสของระบบ ความไม่เท่าเทียมในการเข้าถึงเทคโนโลยี ตลอดจนผลกระทบต่อสิทธิ โอกาส และพัฒนาการของผู้เรียน โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนในกลุ่มเปราะบาง
ETDA ในฐานะหน่วยงานสำคัญในการผลักดัน AI Governance ของประเทศ มุ่งส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนนำ AI ไปประยุกต์ใช้อย่างรับผิดชอบ โปร่งใส ปลอดภัย และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงหลักการด้าน AI Governance เข้ากับบริบทการใช้งานจริงของภาคการศึกษา ผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นจากผู้ที่เกี่ยวข้องโดยตรง เพื่อนำไปสู่การออกแบบกรอบกำกับดูแลที่ไม่เป็นเพียงข้อเสนอเชิงนโยบาย แต่สามารถใช้เป็นแนวทางสำหรับสถานศึกษา ครู ผู้บริหาร ผู้พัฒนาเทคโนโลยี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการตัดสินใจเลือก พัฒนา และใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ
การประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมกว่า 100 คน จาก 4 กลุ่มสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ศึกษานิเทศก์ ครู และผู้ปกครอง ครอบคลุมทั้งระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา รวมถึงภาคีเครือข่ายจากภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาสังคม โดยผู้เข้าร่วมได้ร่วมสะท้อนประสบการณ์ ปัญหา และความท้าทายจากการใช้ AI ในบริบทการศึกษาจริง ทั้งด้านการบริหารสถานศึกษา การจัดการเรียนรู้ การนิเทศการศึกษา การประเมินผล ตลอดจนมุมมองของครอบครัว เด็ก และเยาวชน โดยข้อเสนอและข้อหารือจากเวทีดังกล่าวจะถูกนำไปใช้เป็นข้อมูลสำคัญในการพัฒนาต้นแบบกรอบธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์สำหรับการศึกษาไทย หรือ AI Governance Framework for Education พร้อมจัดทำแนวปฏิบัติสำหรับการนำ AI ไปใช้อย่างเหมาะสม โดยยึดหลักสำคัญ ได้แก่ ความโปร่งใส (Transparency) ความรับผิดชอบ (Accountability) ความเป็นธรรม (Fairness) การคุ้มครองสิทธิและข้อมูลส่วนบุคคล ตลอดจนการคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
การดำเนินงานครั้งนี้สะท้อนบทบาทของ ETDA ในการผลักดัน AI Governance จากระดับหลักการสู่การปฏิบัติจริงในแต่ละภาคส่วน โดยเฉพาะภาคการศึกษา ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาคนและประเทศ เพื่อให้ประเทศไทยสามารถใช้ประโยชน์จาก AI ได้อย่างเต็มศักยภาพ ควบคู่กับการสร้างความเชื่อมั่น ลดความเสี่ยง และไม่ทิ้งผู้เรียนกลุ่มใดไว้ข้างหลัง
โดย ETDA มุ่งหวังให้กรอบและแนวปฏิบัติที่เกิดขึ้นจากความร่วมมือครั้งนี้ เป็นจุดเริ่มต้นของระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลที่ปลอดภัย เท่าเทียม และยั่งยืน พร้อมวางรากฐานให้เด็กและเยาวชนไทยสามารถเรียนรู้ อยู่ร่วม และเติบโตไปกับ AI ได้อย่างรู้เท่าทัน มีความรับผิดชอบ และพร้อมรับมือกับโลกอนาคต-ผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เพจ ETDA Thailand