การพัฒนาวิทยาศาสตร์-เทคโนฯทันสมัย เป็นหัวใจสำคัญการพัฒนาแบบทันสมัยจีน

วันที่ 8 สิงหาคม 2569 - 17:31 น.

การพัฒนาแบบทันสมัยของจีน (Chinese Modernization) มีหัวใจสำคัญอยู่ที่การพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้ทันสมัย ช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15 (ปี 2026–2030) ของจีน ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญในการลุยศึกหนักเพื่อสร้างจีนให้เป็นมหาอำนาจด้านเทคโนโลยี 

ตั้งแต่ต้นปีนี้ที่ผ่านมา เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการเริ่มต้นแผนฯฉบับที่ 15 ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้ออกแนวทางเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญหลายประการเกี่ยวกับการสร้างสรรค์นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อเร่งผลักดันการพึ่งพาตนเองและสร้างความเข้มแข็งในเทคโนโลยีระดับสูง

แนวทางการบริหารประเทศของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมา มีความแยบคายเชิงยุทธศาสตร์ของการบริหารจัดการแบบ "จีนอย่างมีประสิทธิภาพ" เพื่อสร้างจีนให้เป็นชาติมหาอำนาจด้านเทคโนโลยี

ข้อหนึ่ง: 3 สิ่งแรกที่สะท้อนน้ำหนักและความสำคัญของการพัฒนาเทคโนโลยี

จีนต้องการบรรลุการพึ่งพาตนเองและสร้างความเข้มแข็งทางเทคโนโลยีระดับสูง สร้างชาติให้เป็นมหาอำนาจด้านเทคโนโลยีภายในปี 2035 คือเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ที่ถูกกำหนดไว้ในการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ครั้งที่ 20

เหลือเวลาอีกเพียง 9 ปีเท่านั้นที่จะไปให้ถึงเป้าหมาย ดังนั้น การผลักดันการพัฒนาแบบทันสมัยของจีนจึงจำเป็นต้องใช้นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นแรงสนับสนุนและแรงขับเคลื่อนหลักที่สำคัญ และเป็นทิศทางที่ชัดเจน ที่จะทำให้ก้าวเดินได้อย่างมั่นคง เปรียบเสมือนเดินหมากตาแรกกุมเป้าหมาย เพื่อเป็นฝ่ายคุมเกมได้อย่างแท้จริง

การประชุมคณะกรรมการการเมืองแห่งพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CPC Central Bureau) ครั้งแรกของปีนี้ มุ่งเน้นไปที่การวางผังเชิงรุกและการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งอนาคตและบุกเบิกเทคโนโลยี เป็นตัวกำหนดความเร็วของการพัฒนา

ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ย้ำขณะเป็นประธาน ว่า ต้องยึดมั่นในยุทธศาสตร์ของการผลักดันการสร้างชาติมหาอำนาจและการฟื้นฟูความเจริญรุ่งเรืองแห่งชาติ โดยตั้งอยู่บนเงื่อนไขตามความเป็นจริง ดึงจุดแข็งออกมาใช้ ยึดหลักก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคง ควบคู่กับการบ่มเพาะเป็นลำดับขั้น เพื่อผลักดันให้การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งอนาคตของประเทศจีนบรรลุสิ่งใหม่ๆอย่างต่อเนื่อง

การลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมครั้งแรกของท่านประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เริ่มต้นที่ "ศูนย์กลางนวัตกรรมเทคโนโลยี" เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ ณ อุทยานนวัตกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งชาติ ในเขตอี้จ้วง กรุงปักกิ่ง ท่านประธานาธิบดีได้รับฟังรายละเอียดเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้นวัตกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศ พร้อมทั้งรับชมการจัดแสดงผลงานนวัตกรรมทางเทคโนโลยี เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และหุ่นยนต์ อย่างละเอียดถี่ถ้วน

มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกับนักวิจัยและผู้บริหารด้านเทคโนโลยี ซึ่ง ท่านประธานาธิบดีกล่าวว่า การสร้างประเทศมหาอำนาจให้ทันสมัยแบบสังคมนิยมของจีน มีหัวใจสำคัญอยู่ที่การพึ่งพาตนเองและการสร้างความเข้มแข็งทางเทคโนโลยี ต้องดึงจุดแข็งของประเทศ "ผนึกกำลังทำภารกิจใหญ่" นำปัจจัยการผลิตที่มีคุณภาพสูงทุกด้านมารวมพลังกันเพื่อลุยศึกทลายข้อจำกัด เร่งแก้ไขปัญหาจุดอ่อน เพื่อบรรลุเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์

ในเดือนเมษายน การสัมมนาว่าด้วยการเสริมสร้างการวิจัยพื้นฐาน จัดขึ้นที่นครเซี่ยงไฮ้ นี่คือการประชุมสำคัญนัดแรกในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนจัดขึ้นในปีแรกของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15

"การมีความสามารถในการวิจัยพื้นฐานและสร้างสรรค์นวัตกรรมต้นน้ำที่เข้มแข็ง คือรากฐานและฐานรองรับสำคัญของการเป็นมหาอำนาจด้านเทคโนโลยี" สี จิ้นผิง กล่าว

การเสริมสร้างความสามารถในการวิจัยพื้นฐานและนวัตกรรมต้นน้ำอย่างเด่นชัด ถูกกำหนดให้เป็นหนึ่งในเป้าหมายที่ประเทศจีนต้องบรรลุในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมช่วงแผนฯฉบับที่ 15 ท่านประธานาธิบดีเน้นย้ำในที่ประชุมสัมมนาว่า จะต้องเสริมสร้างการวิจัยพื้นฐานด้วยน้ำหนักที่มากยิ่งขึ้นและด้วยมาตรการที่จริงจังยิ่งขึ้น เพื่อยกระดับความสามารถด้านนวัตกรรมต้นน้ำของประเทศ และยึดฐานรากของการสร้างชาติมหาอำนาจด้านเทคโนโลยีให้มั่นคงยิ่งขึ้น

ตั้งแต่การประชุมคณะกรรมการการเมืองแห่งพรรคคอมมิวนิสต์จีน การลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมของท่านสี จิ้นผิง ไปจนถึงการจัดสัมมนา ทั้ง 3 สิ่งนี้ เป็น "3 ที่สุด 3 สิ่งแรก" ที่สะท้อนอย่างเด่นชัดถึงความสำคัญของนวัตกรรมเทคโนโลยี เพื่อสร้างความทันสมัยของประเทศจีน

ข้อสอง: งานประชุมใหญ่ด้านเทคโนโลยี ลั่นกลองรบ เป่านกหวีดส่งสัญญาณมุ่งหน้าสู่ชัยชนะ

7 กรกฎาคมที่ผ่านมา งานประชุมใหญ่ด้านเทคโนโลยี ได้แก่ การประชุมมอบรางวัลวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ การประชุมสมัชชาสมาชิกราชบัณฑิตยสภาวิทยาศาสตร์และราชบัณฑิตยสภาวิศวกรรมศาสตร์ และการประชุมสมัชชาผู้แทนระดับชาติ ครั้งที่ 11 ของสมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งจีน จัดขึ้นที่มหาศาลาประชาคม กรุงปักกิ่ง ตัวแทนผู้โดดเด่นในวงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีนร่วมประชุมกันอย่างพร้อมหน้าในงานพิธีอันยิ่งใหญ่

เสียงสัญญาณในพิธีดังกระหึ่มไปทั่วหอประชุมใหญ่ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิงมอบรางวัลวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสูงสุดแห่งชาติ ประจำปี 2025 ให้แก่อาจารย์เฉิน ลี่ฉวน (Chen Liquan) และอาจารย์ เปิ้น เต๋อ (Ben De) สองราชบัณฑิตผู้ทรงเกียรติ เป็นการเชิดชูเกียรติแก่ผู้สร้างคุณูปการอันโดดเด่นทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 

"ส่งต่อเปลวไฟความรู้ มุ่งมั่นต่อสู้ไม่หยุดยั้ง" นับตั้งแต่การประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ครั้งที่ 18 เป็นต้นมา คณะกรรมการกลางพรรคฯ ได้ยกให้นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอยู่ในตำแหน่งที่เด่นชัดของการสร้างความทันสมัยแบบจีน ส่งผลให้กิจการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศเกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงประวัติศาสตร์ จีนกลายเป็นผู้เบิกทางและผู้นำ และกลายเป็นหนึ่งในประเทศที่มีพลังนวัตกรรมเติบโตรวดเร็วที่สุด

ในที่ประชุม ท่านสี จิ้นผิงได้วางข้อกำหนดที่ชัดเจนเกี่ยวกับการทุ่มเทกำลังเพื่อปฏิบัติตามแนวทางและคำสั่งการต่างๆ ของคณะกรรมการกลางพรรคฯ สำหรับกิจการด้านเทคโนโลยีในช่วงแผนฯ ฉบับที่ 15 ให้บรรลุผลจริง ซึ่งถือเป็นการมอบแนวทางสำคัญในการผนึกกำลัง "วิ่งส่งต่อไม้ต่อสำคัญ" ของการแข่งขันการสร้างชาติมหาอำนาจด้านเทคโนโลยีบนเส้นทางแห่งยุคสมัยใหม่

"บรรดานักวิจัยและผู้ปฏิบัติงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คือกำลังสำคัญในการสร้างประเทศมหาอำนาจทันสมัยแบบสังคมนิยม หวังเป็นอย่างยิ่งว่าทุกคนจะสืบทอดและต่อยอดประเพณีอันดีงามในการรับใช้ชาติและสร้างประโยชน์สุขแก่ประชาชน เพื่อร่วมสร้างคุณูปการใหม่ๆ ให้กับการสร้างชาติมหาอำนาจด้านเทคโนโลยี" สี จิ้นผิง กล่าว

ท่านประธานาธิบดีมองการณ์ไกลและกำหนดทิศทางอย่างชัดเจน พร้อมทั้งให้การสนับสนุนและเป็นกำลังใจแก่บรรดานักวิจัยที่กล้าเปิดลุย "พื้นที่ไร้ผู้คน" และกล้าแทะ "กระดูกชิ้นแข็ง" เพื่อนำทางให้แวดวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเกิดบรรยากาศแห่งยุคสมัยที่มีศักยภาพ ให้ทุกคนแสดงความสามารถอย่างเต็มที่ เพื่อให้ศักยภาพเหล่านั้นถูกนำไปใช้ประโยชน์อย่างสูงสุด

ข้อสาม: นัดหมายแห่งเซี่ยงไฮ้ สะท้อนวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของจีน

อิทธิพลและการเป็นผู้นำในระดับสากลที่แข็งแกร่ง คือสัญลักษณ์อันโดดเด่นของการเป็นมหาอำนาจด้านเทคโนโลยี จากการเป็นผู้มีส่วนร่วมและผู้สร้างประโยชน์ เปลี่ยนไปสู่การเป็นผู้เบิกทางและผู้นำ จากการวิ่งตาม วิ่งขนานข้าง ไปจนถึงการวิ่งนำหน้า การพัฒนาทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีนไม่เพียงแต่สร้างประโยชน์ให้แก่ตนเองเท่านั้น แต่ยังสร้างคุณประโยชน์ให้แก่คนทั้งโลกอีกด้วย

การปฏิวัติทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีรวมถึงการเปลี่ยนแปลงทางอุตสาหกรรมรอบใหม่ ซึ่งมีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นแกนหลัก กำลังถาโถมเข้ามาอย่างรวดเร็ว ทำอย่างไรจึงจะสามารถคว้าโอกาสเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนา ควบคู่ไปกับการยกระดับการกำกับดูแลเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงได้? นี่คือโจทย์ที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ขบคิดและไตร่ตรองมาโดยตลอด

17 กรกฎาคมที่ผ่านมา การประชุมปัญญาประดิษฐ์โลกประจำปี 2026 และการประชุมระดับสูงว่าด้วยการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์โลก จัดขึ้น ณ นครเซี่ยงไฮ้ ท่านประธานาธิบดีได้เข้าร่วมพิธีเปิดการประชุมและกล่าวปาฐกถาพิเศษ

ในคำกล่าวปาฐกถา ท่านประธานาธิบดีได้อธิบายถึงจุดยืนและข้อเสนอของจีนเกี่ยวกับการพัฒนาและการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ในระดับโลกอย่างเป็นระบบ เพื่อชี้ทิศทางและแนวทางในการส่งเสริมให้ปัญญาประดิษฐ์พัฒนาไปในทิศทางที่ดีงามและสร้างสรรค์ยิ่งขึ้น

"จีนเห็นว่า ทุกประเทศควรกอดบรรทัดฐานในการยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง และมุ่งเน้นความเจริญงอกงามที่ดีงาม เพื่อทำให้ปัญญาประดิษฐ์กลายเป็นขุมพลังสำคัญในการส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองร่วมกัน และปกป้องความมั่นคงร่วมกัน พร้อมทั้งร่วมมือกันสร้างระบบการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ระดับโลกที่ยุติธรรมและสมเหตุสมผล" ท่านประธานาธิบดี กล่าว

ท่านประธานาธิบดีได้นำเสนอ ซึ่งมิได้เป็นเพียงข้อเสนอ แต่ยังสนับสนุนให้เกิดการขับเคลื่อนด้วยการลงมือทำจริง ด้วยความร่วมมือของทุกฝ่าย 

'องค์กรความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์โลก' จึงได้ถูกจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ ณ นครเซี่ยงไฮ้ ถือเป็นหมุดหมายสำคัญในประวัติศาสตร์การพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งในพิธีเปิดการประชุม ท่านประธานาธิบดีประกาศมาตรการสำคัญเพื่อสนับสนุนการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ทั่วโลก สะท้อนถึงบทบาทความรับผิดชอบของจีนในฐานะประเทศมหาอำนาจ

"จีน ซึ่งเปี่ยมด้วยพลังแห่งนวัตกรรมที่พุ่งทะยานอย่างไม่หยุดยั้ง กำลังก้าวขึ้นเป็นพลังแห่งความมั่นคงและพลังแห่งความก้าวหน้าที่นำพาโลก ด้วยหัวใจที่เปิดกว้าง ครอบคลุม และแนวคิดการร่วมมือกันเพื่อชัยชนะของทุกฝ่าย (Win-Win Cooperation)" 

"สถานการณ์กำลังเร่งรัด และบีบบังคับให้เราต้องเร่งมือ ภายใต้การนำอันเข้มแข็งของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน พวกเราจะก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคงสู่เป้าหมายการสร้างชาติมหาอำนาจด้านเทคโนโลยีภายในปี 2035 และใช้นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นแรงสนับสนุนและแรงขับเคลื่อนหลักในการพัฒนารูปแบบทันสมัยของจีนอย่างหนักแน่นและมั่นคง" ท่านประธานาธิบดี กล่าว