IN NEWS
นายกฯห่วงฝนตกใต้-สารหนูแม่น้ำสาย 'ดร.เชน'สั่งทีมวิทย์ฯลุยแก้ด่วน4แนวทาง
นายกฯห่วงสถานการณ์ฝนตกหนักในภาคใต้และปัญหาสารหนูในแม่น้ำสาย ฝากข้อสั่งการ ครม.เร่งเตรียมรับมือน้ำท่วม และดูแลคุณภาพน้ำประปาเชียงรายและจัดหาน้ำดื่มสะอาดให้เพียงพอสำหรับประชาชนและอว. ระดมนักวิจัยและหน่วยงานวิทยาศาสตร์นำเทคโนโลยีลงพื้นที่ ขยายระบบกรองน้ำ ใช้ชุดตรวจสารหนูภาคสนาม ศึกษาฝายดักตะกอน และใช้เทคโนโลยีขั้นสูงสืบหาต้นตอ ขณะที่ กษ. สั่ง 3 กรมเร่งตรวจสอบพื้นที่เพาะปลูก สัตว์น้ำ และผลผลิตทางการเกษตร พร้อมสำรวจความเสียหายเพื่อพิจารณาเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ หนุนระบบตรวจสอบย้อนกลับเพื่อคุ้มครองผู้บริโภคและรักษาความเชื่อมั่นสินค้าเกษตรไทย
ด้านนางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ในการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันนี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ซึ่งอยู่ระหว่างเดินทางปฏิบัติภารกิจต่างประเทศ ได้ฝากข้อสั่งการผ่านนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี ซึ่งทำหน้าที่ประธานการประชุม ครม. ใน 2 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ การเตรียมรับมือสถานการณ์ฝนตกหนักในพื้นที่ภาคใต้ และการกำกับดูแลคุณภาพน้ำประปาในพื้นที่ภาคเหนือ หลังพบสารหนูในแม่น้ำสายเกินค่ามาตรฐาน
นางสาวลลิดา กล่าวว่า สำหรับสถานการณ์ภาคใต้ นายกรัฐมนตรีได้กำชับให้กระทรวงมหาดไทย กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และผู้ว่าราชการจังหวัดในพื้นที่เสี่ยง เตรียมพร้อมรับมือฝนตกหนักถึงหนักมากระหว่างวันที่ 18–22 พฤศจิกายน 2569 โดยให้ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เตรียมกำลังเจ้าหน้าที่ เครื่องมือ อุปกรณ์ และแผนช่วยเหลือประชาชน พร้อมแจ้งเตือนล่วงหน้าเพื่อป้องกันน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก โดยยึดความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนเป็นอันดับแรก
สำหรับปัญหาสารหนูในแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย นายกรัฐมนตรีมีข้อสั่งการให้กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งตรวจสอบและเฝ้าระวังคุณภาพน้ำประปาอย่างใกล้ชิด พร้อมจัดหาน้ำดื่มสะอาดให้เพียงพอสำหรับประชาชนในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ รวมถึงเร่งชี้แจงผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำ กระบวนการผลิต และการควบคุมคุณภาพน้ำประปาให้ประชาชนรับทราบอย่างชัดเจนและต่อเนื่อง เพื่อคลายความกังวลและสร้างความมั่นใจในการใช้น้ำอุปโภคบริโภค
นางสาวลลิดา กล่าวว่า รัฐบาลได้เดินหน้าแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในจังหวัดเชียงราย โดยเฉพาะแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ควบคู่กัน 3 ระดับ ได้แก่ การจัดหาแหล่งน้ำทดแทนและพัฒนาระบบตรวจวัด การเตรียมความพร้อมช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ และการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อแก้ไขปัญหาทั้งระยะสั้นและระยะยาว
ในระดับประเทศ รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งผลักดันการจัดหาแหล่งน้ำสำรอง เพื่อลดการพึ่งพาแหล่งน้ำที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษข้ามแดน โดยพื้นที่เมืองเชียงรายมีแผนใช้น้ำจากแม่น้ำลาวเป็นแหล่งน้ำทดแทน ขณะที่อำเภอแม่สายมีแนวทางขยายระบบส่งน้ำ ศึกษาการนำน้ำจากแม่น้ำโขงบริเวณเชียงแสนมาใช้ รวมถึงสำรวจแหล่งน้ำใกล้เคียง เช่น ขุนน้ำนางนอน เพื่อเพิ่มทางเลือกในการผลิตน้ำประปา ทั้งนี้ แต่ละโครงการอยู่ในขั้นตอนดำเนินงานที่แตกต่างกัน
ขณะเดียวกัน หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมอยู่ระหว่างกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำอัตโนมัติของฝ่ายไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการติดตามโลหะหนักและสนับสนุนการแจ้งเตือนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยระบบดังกล่าวยังอยู่ระหว่างดำเนินการต้องใช้เวลาอีกสักระยะหนึ่งถึงจะติดตั้งและเริ่มใช้งาน
สำหรับระดับพื้นที่ จังหวัดเชียงรายได้ประสานหน่วยงานด้านการประปา สาธารณสุข การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เกษตร และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เตรียมรถบรรทุกน้ำ น้ำดื่มสำรอง และแนวทางแจกจ่ายน้ำให้ประชาชนกรณีระบบผลิตหรือจ่ายน้ำประปาขัดข้อง พร้อมติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำและเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพและการประกอบอาชีพของประชาชนอย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ รัฐบาลให้ความสำคัญกับการสื่อสารข้อมูลคุณภาพน้ำอย่างถูกต้อง โดยต้องแยกปัญหาน้ำขุ่นที่กระทบต่อระบบผลิตประปาออกจากปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำ รวมถึงแยกผลตรวจน้ำดิบออกจากผลตรวจน้ำประปาหลังผ่านกระบวนการผลิต โดยให้ยึดผลตรวจล่าสุดของหน่วยงานที่รับผิดชอบในแต่ละพื้นที่เป็นหลัก เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยได้อย่างเหมาะสม
นางสาวลลิดา กล่าวเพิ่มเติมว่า ในระดับระหว่างประเทศ รัฐบาลเดินหน้าประสานความร่วมมือกับเมียนมาผ่านกลไกคณะทำงานวิชาการร่วมไทย–เมียนมา (Joint Working Group: JWG) เพื่อกำหนดแนวทางเก็บตัวอย่างน้ำ การตรวจวิเคราะห์ การรายงานผล และการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างสองประเทศ โดยมีแนวทางจัดทำแผนปฏิบัติการในปีแรก และเตรียมวางกรอบความร่วมมือระยะ 3 ปี เพื่อยกระดับการติดตามและแก้ไขปัญหามลพิษข้ามแดนอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้ กรอบระยะเวลาดังกล่าวเป็นแผนการทำงานร่วมกัน ไม่ใช่การกำหนดว่าปัญหาจะสิ้นสุดภายใน 3 ปี
นอกจากนี้ ยังมีแนวทางขยายความร่วมมือด้านวิชาการและผู้เชี่ยวชาญกับจีน รวมถึงใช้กลไกอาเซียนและประเทศคู่เจรจาในการหารือปัญหามลพิษข้ามแดน ทั้งด้านคุณภาพน้ำและฝุ่นละออง เพื่อผลักดันการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุควบคู่กับการดูแลประชาชน
“นายกรัฐมนตรีให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของน้ำอุปโภคบริโภคและสุขภาพของประชาชน โดยได้กำชับให้ทุกหน่วยงานเร่งดำเนินการอย่างใกล้ชิด ทั้งการตรวจสอบคุณภาพน้ำ การจัดหาน้ำสะอาดให้เพียงพอ และการสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้อง ขณะเดียวกัน รัฐบาลจะเดินหน้าประสานความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ โดยยืนยันว่าการดูแลประชาชนต้องดำเนินการทันที ไม่รอให้การแก้ไขปัญหาระยะยาวแล้วเสร็จ” นางสาวลลิดา กล่าว
อว.ระดมทีมวิทยาศาสตร์ลุย 4 แนวทางด่วนแม่น้ำสาย-น้ำกก

ด้านร้อยเอกหญิงภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยถึงความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาสารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย ว่า รัฐบาลมีความห่วงใยต่อผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับประชาชน ทั้งด้านสุขภาพ การใช้น้ำอุปโภคบริโภค ความปลอดภัยด้านอาหาร และการประกอบอาชีพ จึงเร่งบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การตรวจสอบแหล่งกำเนิดสารปนเปื้อน การควบคุมและฟื้นฟูคุณภาพน้ำ การจัดหาน้ำสะอาด ตลอดจนการตรวจสอบความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตรและการดูแลผู้ได้รับผลกระทบ
โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) ได้สั่งการให้ 3 หน่วยงานหลัก ได้แก่ กรมการข้าว กรมประมง และกรมปศุสัตว์ เร่งตรวจสอบพื้นที่เพาะปลูก แหล่งน้ำ สัตว์น้ำ และผลผลิตทางการเกษตร เพื่อประเมินความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อาหาร ทั้งตลาดภายในประเทศและตลาดส่งออก พร้อมให้รายงานผลการตรวจสอบเบื้องต้นภายในสัปดาห์นี้ เพื่อใช้ประกอบการกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุด

รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีกล่าวว่า แม้ผลการตรวจสอบก่อนหน้านี้ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ยังไม่พบผลกระทบในตัวอย่างที่ตรวจ แต่รายงานของกรมประมงเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 พบโลหะหนักเกินเกณฑ์มาตรฐานในสัตว์น้ำบางตัวอย่างจากแม่น้ำกกและแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นผลการตรวจเฉพาะตัวอย่าง พื้นที่ และช่วงเวลาที่เก็บข้อมูล ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าสัตว์น้ำทั้งหมดในพื้นที่มีการปนเปื้อน จึงจำเป็นต้องเร่งตรวจสอบเพิ่มเติมเพื่อระบุชนิดสัตว์น้ำและพื้นที่เสี่ยงให้ชัดเจน โดยยึดผลการตรวจวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์เป็นหลัก เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภค ควบคู่กับการป้องกันไม่ให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนจนกระทบต่อเกษตรกรและผู้ประกอบการในพื้นที่ที่ไม่พบปัญหา
ขณะเดียวกัน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ในฐานะประธานคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ได้เร่งระดมหน่วยงานวิจัย นักวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ผ่าน 4 แนวทางสำคัญ ได้แก่
1. ขยายระบบกรองและบำบัดน้ำสะอาด โดยนำเทคโนโลยีจากพื้นที่นำร่องมาประเมินและขยายการใช้งานในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ เพื่อเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงน้ำสะอาดที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพและมีความปลอดภัยสำหรับการอุปโภคบริโภค
2. เร่งใช้เทคโนโลยีตรวจสารหนูภาคสนาม โดยสนับสนุนการใช้ชุดตรวจสารหนูแบบพกพา M-Sense ซึ่งสามารถตรวจคัดกรองสารหนูในน้ำและทราบผลเบื้องต้นได้ภายในประมาณ 3–5 นาที เพื่อให้หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ใช้เฝ้าระวังคุณภาพน้ำได้อย่างรวดเร็ว พร้อมส่งตัวอย่างที่จำเป็นเข้าสู่กระบวนการตรวจยืนยันในห้องปฏิบัติการ
3. ศึกษาการพัฒนาฝายดักตะกอนปนเปื้อน โดยประเมินความเป็นไปได้ในการใช้โครงสร้างชะลอน้ำและดักจับตะกอนที่อาจมีโลหะหนักสะสม ควบคู่กับการศึกษาลักษณะการไหลของน้ำ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และแนวทางจัดการตะกอนปนเปื้อนอย่างปลอดภัย เพื่อป้องกันไม่ให้มาตรการแก้ไขปัญหากลายเป็นการสร้างความเสี่ยงใหม่ต่อระบบนิเวศ
4. ใช้วิทยาศาสตร์ขั้นสูงสืบหาต้นตอสารปนเปื้อน โดยเร่งรวบรวมข้อมูลและจัดทำแผนที่จุดเสี่ยง พร้อมประสานหน่วยงานวิจัยและห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้อง อาทิ มหาวิทยาลัยนเรศวร สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน เพื่อสนับสนุนการตรวจวิเคราะห์องค์ประกอบของสารปนเปื้อน รวมถึงการประยุกต์ใช้เทคนิคไอโซโทปในการศึกษาความเชื่อมโยงและแหล่งที่มาของสารปนเปื้อน โดยอาศัยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ประกอบการกำหนดมาตรการแก้ไขที่ต้นเหตุ
นอกจากนี้ ศ.ดร.ยศชนัน ได้ลงนามหนังสือด่วนที่สุดเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 เพื่อเตรียมขับเคลื่อน 6 มาตรการสำคัญ ครอบคลุมการตรวจสอบและควบคุมแหล่งกำเนิดสารปนเปื้อน การควบคุมการแพร่กระจายและฟื้นฟูแหล่งน้ำ การเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยด้านอาหาร การคุ้มครองสุขภาพประชาชน การจัดหาแหล่งน้ำดิบแห่งใหม่ และการสำรองน้ำสะอาดให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับผลกระทบอย่างเพียงพอและต่อเนื่อง โดยมุ่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันกำหนดแนวทางดำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรม
สำหรับมาตรการด้านการเกษตร กรมประมงเตรียมหารือร่วมกับกรมควบคุมมลพิษและกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งในวันที่ 23 พฤศจิกายน 2569 เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลคุณภาพน้ำและสารปนเปื้อน พร้อมกำหนดแนวทางเฝ้าระวังร่วมกัน ขณะเดียวกัน ได้มอบหมายให้สำนักงานประมงจังหวัดสำรวจความเสียหายของเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและชาวประมง เพื่อประกอบการพิจารณามาตรการช่วยเหลือและเยียวยาตามข้อเท็จจริงและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
นอกจากนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ยังสนับสนุนแนวทางนำระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) ซึ่งมีการใช้กับสินค้าเกษตรส่งออก เช่น ทุเรียน มาประยุกต์ใช้กับสินค้าเกษตรกลุ่มอื่น เพื่อให้สามารถตรวจสอบแหล่งที่มา พื้นที่ผลิต และกระบวนการผลิตได้อย่างชัดเจน หากพบความผิดปกติจะช่วยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถระบุพื้นที่เสี่ยงและดำเนินมาตรการได้ตรงจุด ลดผลกระทบต่อเกษตรกรในพื้นที่ที่ไม่พบการปนเปื้อน และเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภคและตลาดส่งออก
ทั้งนี้ จากการตรวจคัดกรองคุณภาพน้ำเบื้องต้นของกรมควบคุมมลพิษบริเวณบ้านหัวฝาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 พบค่าสารหนูประมาณ 0.25 มิลลิกรัมต่อลิตร สูงกว่าค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินที่กำหนดไว้ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร หรือประมาณ 25 เท่า อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นผลการตรวจคัดกรองเบื้องต้น ณ จุดและช่วงเวลาที่เก็บตัวอย่าง จึงจำเป็นต้องใช้ผลตรวจยืนยันจากห้องปฏิบัติการประกอบการประเมินสถานการณ์ และไม่สามารถนำไปสรุปแทนคุณภาพน้ำตลอดทั้งลำน้ำได้
รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีกล่าวเพิ่มเติมว่า ระหว่างการตรวจสอบและแก้ไขปัญหา ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงควรหลีกเลี่ยงการนำน้ำจากแหล่งน้ำที่สงสัยว่าปนเปื้อนมาใช้ดื่มหรือประกอบอาหารโดยตรง และติดตามคำแนะนำจากหน่วยงานสาธารณสุขอย่างใกล้ชิด เนื่องจากการต้มน้ำทั่วไปไม่สามารถกำจัดสารหนูที่ละลายอยู่ในน้ำได้
“รัฐบาลให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของประชาชนเป็นอันดับแรก การแก้ไขปัญหาครั้งนี้ต้องดำเนินการทั้งระบบ ตั้งแต่การสืบหาต้นตอ ควบคุมการปนเปื้อน จัดหาน้ำสะอาด ตรวจสอบความปลอดภัยของอาหาร ไปจนถึงการดูแลเกษตรกรและผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบ โดยใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เป็นหลัก เพื่อให้การแก้ไขปัญหาตรงจุด โปร่งใส และสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนได้อย่างยั่งยืน” รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีกล่าว
นายกฯห่วงสถานการณ์ฝนตกหนักในภาคใต้และปัญหาสารหนูในแม่น้ำสาย ฝากข้อสั่งการ ครม.เร่งเตรียมรับมือน้ำท่วม และดูแลคุณภาพน้ำประปาเชียงรายและจัดหาน้ำดื่มสะอาดให้เพียงพอสำหรับประชาชน
ด้านนางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ในการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันนี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ซึ่งอยู่ระหว่างเดินทางปฏิบัติภารกิจต่างประเทศ ได้ฝากข้อสั่งการผ่านนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี ซึ่งทำหน้าที่ประธานการประชุม ครม. ใน 2 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ การเตรียมรับมือสถานการณ์ฝนตกหนักในพื้นที่ภาคใต้ และการกำกับดูแลคุณภาพน้ำประปาในพื้นที่ภาคเหนือ หลังพบสารหนูในแม่น้ำสายเกินค่ามาตรฐาน
นางสาวลลิดา กล่าวว่า สำหรับสถานการณ์ภาคใต้ นายกรัฐมนตรีได้กำชับให้กระทรวงมหาดไทย กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และผู้ว่าราชการจังหวัดในพื้นที่เสี่ยง เตรียมพร้อมรับมือฝนตกหนักถึงหนักมากระหว่างวันที่ 18–22 พฤศจิกายน 2569 โดยให้ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เตรียมกำลังเจ้าหน้าที่ เครื่องมือ อุปกรณ์ และแผนช่วยเหลือประชาชน พร้อมแจ้งเตือนล่วงหน้าเพื่อป้องกันน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก โดยยึดความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนเป็นอันดับแรก
สำหรับปัญหาสารหนูในแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย นายกรัฐมนตรีมีข้อสั่งการให้กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งตรวจสอบและเฝ้าระวังคุณภาพน้ำประปาอย่างใกล้ชิด พร้อมจัดหาน้ำดื่มสะอาดให้เพียงพอสำหรับประชาชนในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ รวมถึงเร่งชี้แจงผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำ กระบวนการผลิต และการควบคุมคุณภาพน้ำประปาให้ประชาชนรับทราบอย่างชัดเจนและต่อเนื่อง เพื่อคลายความกังวลและสร้างความมั่นใจในการใช้น้ำอุปโภคบริโภค
นางสาวลลิดา กล่าวว่า รัฐบาลได้เดินหน้าแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในจังหวัดเชียงราย โดยเฉพาะแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ควบคู่กัน 3 ระดับ ได้แก่ การจัดหาแหล่งน้ำทดแทนและพัฒนาระบบตรวจวัด การเตรียมความพร้อมช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ และการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อแก้ไขปัญหาทั้งระยะสั้นและระยะยาว
ในระดับประเทศ รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งผลักดันการจัดหาแหล่งน้ำสำรอง เพื่อลดการพึ่งพาแหล่งน้ำที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษข้ามแดน โดยพื้นที่เมืองเชียงรายมีแผนใช้น้ำจากแม่น้ำลาวเป็นแหล่งน้ำทดแทน ขณะที่อำเภอแม่สายมีแนวทางขยายระบบส่งน้ำ ศึกษาการนำน้ำจากแม่น้ำโขงบริเวณเชียงแสนมาใช้ รวมถึงสำรวจแหล่งน้ำใกล้เคียง เช่น ขุนน้ำนางนอน เพื่อเพิ่มทางเลือกในการผลิตน้ำประปา ทั้งนี้ แต่ละโครงการอยู่ในขั้นตอนดำเนินงานที่แตกต่างกัน
ขณะเดียวกัน หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมอยู่ระหว่างกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำอัตโนมัติของฝ่ายไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการติดตามโลหะหนักและสนับสนุนการแจ้งเตือนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยระบบดังกล่าวยังอยู่ระหว่างดำเนินการต้องใช้เวลาอีกสักระยะหนึ่งถึงจะติดตั้งและเริ่มใช้งาน
สำหรับระดับพื้นที่ จังหวัดเชียงรายได้ประสานหน่วยงานด้านการประปา สาธารณสุข การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เกษตร และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เตรียมรถบรรทุกน้ำ น้ำดื่มสำรอง และแนวทางแจกจ่ายน้ำให้ประชาชนกรณีระบบผลิตหรือจ่ายน้ำประปาขัดข้อง พร้อมติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำและเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพและการประกอบอาชีพของประชาชนอย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ รัฐบาลให้ความสำคัญกับการสื่อสารข้อมูลคุณภาพน้ำอย่างถูกต้อง โดยต้องแยกปัญหาน้ำขุ่นที่กระทบต่อระบบผลิตประปาออกจากปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำ รวมถึงแยกผลตรวจน้ำดิบออกจากผลตรวจน้ำประปาหลังผ่านกระบวนการผลิต โดยให้ยึดผลตรวจล่าสุดของหน่วยงานที่รับผิดชอบในแต่ละพื้นที่เป็นหลัก เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยได้อย่างเหมาะสม
นางสาวลลิดา กล่าวเพิ่มเติมว่า ในระดับระหว่างประเทศ รัฐบาลเดินหน้าประสานความร่วมมือกับเมียนมาผ่านกลไกคณะทำงานวิชาการร่วมไทย–เมียนมา (Joint Working Group: JWG) เพื่อกำหนดแนวทางเก็บตัวอย่างน้ำ การตรวจวิเคราะห์ การรายงานผล และการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างสองประเทศ โดยมีแนวทางจัดทำแผนปฏิบัติการในปีแรก และเตรียมวางกรอบความร่วมมือระยะ 3 ปี เพื่อยกระดับการติดตามและแก้ไขปัญหามลพิษข้ามแดนอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้ กรอบระยะเวลาดังกล่าวเป็นแผนการทำงานร่วมกัน ไม่ใช่การกำหนดว่าปัญหาจะสิ้นสุดภายใน 3 ปี
นอกจากนี้ ยังมีแนวทางขยายความร่วมมือด้านวิชาการและผู้เชี่ยวชาญกับจีน รวมถึงใช้กลไกอาเซียนและประเทศคู่เจรจาในการหารือปัญหามลพิษข้ามแดน ทั้งด้านคุณภาพน้ำและฝุ่นละออง เพื่อผลักดันการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุควบคู่กับการดูแลประชาชน
“นายกรัฐมนตรีให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของน้ำอุปโภคบริโภคและสุขภาพของประชาชน โดยได้กำชับให้ทุกหน่วยงานเร่งดำเนินการอย่างใกล้ชิด ทั้งการตรวจสอบคุณภาพน้ำ การจัดหาน้ำสะอาดให้เพียงพอ และการสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้อง ขณะเดียวกัน รัฐบาลจะเดินหน้าประสานความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ โดยยืนยันว่าการดูแลประชาชนต้องดำเนินการทันที ไม่รอให้การแก้ไขปัญหาระยะยาวแล้วเสร็จ” นางสาวลลิดา กล่าว
