LEARNING

วว.ร่วมเครือข่ายแคนาดาเปิดผลวิจัยเจาะกลไก 'สารหนู'ในจิ้งหรีดทองดำชี้คุมเข้มตั้งแต่ต้นน้ำ

วว.ร่วมเครือข่ายแคนาดาเปิดผลวิจัยเจาะกลไก  'สารหนู'ในจิ้งหรีดทองดำชี้คุมเข้มตั้งแต่ต้นน้ำ

กรุงเทพฯ-กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์อนุรักษ์แมลงเขตร้อน สถานีวิจัยลำตะคอง สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เผยผลสำเร็จงานวิจัยเชิงลึกด้านความปลอดภัยทางอาหาร (Food Safety) ผลงานบูรณาการวิจัยและพัฒนาร่วมกับเครือข่ายนักวิจัย National  Research Council จากประเทศแคนาดา ซึ่งศึกษาผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงทางชีวภาพของ "สารหนู" (Arsenic) ในจิ้งหรีดทองดำ (Gryllus bimaculatus) เพื่อยกระดับมาตรฐานการเพาะเลี้ยงแมลงเศรษฐกิจและสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคในตลาดอาหารแห่งอนาคต (Future Food)

ผศ.ดร.วีรชัย  อาจหาญ  ผู้ว่าการ วว.   กล่าวถึงการศึกษาดังกล่าวพบข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจว่า เมื่อจิ้งหรีดได้รับสารหนูอนินทรีย์ชนิดอาร์เซเนต (Arsenate: As(V)) ผ่านอาหารและน้ำแล้ว จิ้งหรีดไม่ได้เพียงแค่สะสมสารพิษไว้ในร่างกายเท่านั้น แต่ยังมีกลไกทางชีวภาพผ่านกระบวนการเมทิลเลชัน (Methylation) ที่สามารถเปลี่ยนรูปของสารหนูให้เป็นสารประกอบอินทรีย์รูปแบบอื่น ได้แก่ MMA, DMA และ TMAO (โดยพบในรูปของ DMA มากที่สุด) เพื่อช่วยลดความเป็นพิษที่จะเกิดขึ้นกับตัวจิ้งหรีดเอง

“...แม้ว่าโดยธรรมชาติ จิ้งหรีดจะมีกลไกชีวภาพที่ช่วยลดความเป็นพิษของสารหนูต่อตัวมันเองได้ในระดับหนึ่ง แต่หากเกิดการปนเปื้อนตั้งแต่กระบวนการเลี้ยง สารพิษเหล่านี้ก็ยังคงสามารถส่งผ่านห่วงโซ่อาหารมาสู่ผู้บริโภคได้ การยกระดับอุตสาหกรรมจิ้งหรีดและแมลงเศรษฐกิจของไทยสู่ตลาดโลก จึงต้องให้ความสำคัญกับการควบคุมคุณภาพอาหารและน้ำที่ใช้เลี้ยงอย่างเข้มงวดตั้งแต่ต้นน้ำ เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจในความปลอดภัยทางอาหารอย่างแท้จริง...” ผู้ว่าการ วว. กล่าว

ดร.วิศรุต   สุขะเกตุ  นักวิจัย  สถานีวิจัยลำตะคอง วว.  ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัยกล่าวเพิ่มเติมว่า ทีมวิจัยได้ทดสอบจำลองระบบการย่อยอาหารของมนุษย์ เพื่อประเมินความเสี่ยงของผู้บริโภคจิ้งหรีดที่ได้รับสารหนู โดยพบข้อบ่งชี้สำคัญทางด้านความปลอดภัยทางอาหาร มีดังนี้

1.การปลดปล่อยสารพิษสูง  โดยสารหนูที่อยู่ในตัวจิ้งหรีดมากกว่า 78% ยังถูกปลดปล่อยออกมาได้จากการจำลองการย่อยอาหารในระบบทางเดินอาหารของคน

2. ความเสี่ยงต่อผู้บริโภคยังคงสูง  สารหนูอนินทรีย์ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเป็นพิษสูง มีอัตราการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ (Bio-accessibility) มากกว่า 79% แสดงให้เห็นว่า แม้จิ้งหรีดจะปรับตัวลดพิษให้ตัวเองได้ แต่ผู้บริโภคยังคงได้รับความเสี่ยงด้านสุขภาพในระดับสูง

โดยงานวิจัยชิ้นนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Chemosphere ซึ่งถือเป็นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านกีฏวิทยา เคมีวิเคราะห์ และความปลอดภัยทางอาหารเข้าด้วยกัน เพื่อชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาอุตสาหกรรมจิ้งหรีดเชิงพาณิชย์ ไม่ควรมุ่งเน้นเพียงการเร่งการเจริญเติบโตหรือปริมาณโปรตีนเท่านั้น แต่ต้องให้ความสำคัญสูงสุดกับการควบคุมคุณภาพและความปลอดภัยของ "วัตถุดิบอาหารและน้ำที่ใช้เลี้ยงจิ้งหรีด" ตั้งแต่ต้นน้ำ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนที่อาจส่งผ่านห่วงโซ่อาหารมาสู่ผู้บริโภค และผลักดันแมลงเศรษฐกิจไทยให้เติบโตในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน