กรุงเทพฯ-นายกฯ สั่งการมาตรการรับมือสารปนเปื้อน เข้ม! ตรวจน้ำ–พืชผล–สุขภาพประชาชน พร้อมคุมปัญหาข้ามพรมแดน ประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ
วันเสาร์ที่ 21 พฤศจิกายน 2569 เวลา 11.00 น. ณ ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล และผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อติดตามสถานการณ์และกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยมีข้อสั่งการ ดังนี้
1. ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องบูรณาการกำลังตรวจสอบและปราบปรามการลักลอบนำเข้าครอบครอง ขนส่งวัตถุอันตรายและสารเคมีอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำที่ผิดกฎหมาย โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นหัวหน้าทีม ดำเนินการตรวจสอบและปราบปรามการกระทำผิดที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีอันตรายที่อาจก่อให้เกิดการปนเปื้อนในแหล่งน้ำ
2. ให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เป็นหน่วยงานหลัก กำหนดมาตรฐานและวิธีการตรวจสอบสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ พร้อมจัดทำแผนที่แสดงพื้นที่ที่พบและไม่พบการปนเปื้อนให้ชัดเจน โดยมีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงสาธารณสุขสนับสนุน
3. ให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) เป็นหน่วยงานหลัก กำหนดมาตรฐานและวิธีการตรวจสอบสารปนเปื้อนในผลิตผลทางการเกษตร พร้อมจัดทำแผนที่แสดงพื้นที่ที่พบและไม่พบการปนเปื้อนให้ชัดเจน โดยมีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และกระทรวงสาธารณสุขสนับสนุน
4. ให้กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) จัดชุดเจ้าหน้าที่ด้านสาธารณสุข เข้าตรวจสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยง พร้อมให้คำแนะนำในการปฏิบัติตนเพื่อความปลอดภัย
5. ให้ มท. ทส. และ กษ. ร่วมจัดหาแหล่งน้ำสะอาดทดแทน แหล่งน้ำที่พบสารปนเปื้อน โดยเร่งจัดหาน้ำสะอาดเพื่อแจกจ่าย กำหนดจุดแจกจ่ายน้ำกลาง หรือสนับสนุนรถผลิตน้ำดื่มประจำชุมชน เพื่อให้ประชาชนมีน้ำสะอาดสำหรับดื่มและใช้ได้อย่างต่อเนื่องในพื้นที่ที่มีปัญหา
6. ให้ กษ. ร่วมกับกระทรวงพาณิชย์ (พณ.) เร่งสร้างความมั่นใจให้ประชาชน โดยกำหนดมาตรการในพื้นที่ที่ตรวจพบสารปนเปื้อน เช่น งดทำการเกษตรและฟื้นฟูพื้นที่ตามหลักวิชาการ รวมถึงช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ พร้อมสื่อสารข้อมูลพื้นที่ได้รับผลกระทบให้ชัดเจน
7. ให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ร่วมกับกรมประชาสัมพันธ์เป็นหน่วยงานหลักรวบรวมข้อมูลสถานการณ์สารปนเปื้อน ทั้งคุณภาพน้ำ ผลผลิตทางการเกษตร และผลกระทบต่อประชาชน โดยหน่วยงานที่ตรวจสอบสารปนเปื้อนในน้ำและผลิตผลทางการเกษตรต้องกำหนดผู้รับผิดชอบ รูปแบบรายงาน และส่งข้อมูลให้ ปภ. ตามรอบอย่างต่อเนื่อง
8. ให้กระทรวงการต่างประเทศ (กต.) ร่วมกับ ทส. ใช้กลไกระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการตรวจสอบแหล่งกำเนิดสารปนเปื้อน แลกเปลี่ยนข้อมูลคุณภาพน้ำ และร่วมกำหนดมาตรการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ พร้อมจัดให้มีกลไกติดตามและป้องกันปัญหาสารปนเปื้อนข้ามพรมแดนอย่างต่อเนื่อง

ซึ่งนายกรัฐมนตรีได้มอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีที่รับผิดชอบแต่ละพื้นที่กำกับดูแลการแก้ไขปัญหา พร้อมให้กระทรวงสาธารณสุขสนับสนุนการตรวจสุขภาพ การบำบัดรักษา และให้คำแนะนำประชาชน โดยบูรณาการการทำงานด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพ การเกษตร การสื่อสาร และความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำอีก
นอกจากนี้ นายกรัฐมนตรียังกำชับจังหวัดภาคเหนือเตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 โดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย ให้บังคับใช้กฎหมายอย่างเต็มที่กับการเผาวัชพืช เผาป่า และเผาซากพืชผลทางการเกษตร พร้อมเร่งประชาสัมพันธ์ ตรวจตรา และเตรียมกำลังและอุปกรณ์เข้าระงับเหตุทันทีเมื่อพบการเผา โดยให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยสนับสนุนการเตรียมความพร้อมในพื้นที่เสี่ยง
พร้อมกันนี้ ให้กระทรวงมหาดไทยเตรียมความพร้อมรับมืออุทกภัยในพื้นที่ภาคใต้ โดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตรียมแผนช่วยเหลือประชาชนและสนับสนุนการปฏิบัติงานในพื้นที่ล่วงหน้า รวมถึงให้กระทรวงสาธารณสุขเตรียมความพร้อมโรงพยาบาล โดยเฉพาะโรงพยาบาลหลักและห้องผู้ป่วยวิกฤต (ICU) ให้สามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่อง แม้เกิดสถานการณ์น้ำท่วม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบต่อการรักษาพยาบาลประชาชน