จีน-สหรัฐเปิดพื้นที่ความร่วมมือด้านAI ก่อนผู้นำ2ประเทศพบกัน24กันยายนนี้

วันที่ 22 กันยายน 2569 - 19:09 น.

ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังขยับขึ้นเป็นอีกหนึ่งวาระสำคัญในความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ก่อนประธานาธิบดีสี จิ้นผิง จะพบกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่กรุงวอชิงตันในวันที่ 24 กันยายนนี้ ท่ามกลางการแข่งขันด้านเทคโนโลยีของสองประเทศ ขณะเดียวกันก็เริ่มเห็นพื้นที่สำหรับการหารือร่วมกันในเรื่องความปลอดภัยและการจัดการความเสี่ยงจาก AI

ความเคลื่อนไหวนี้ชัดเจนขึ้นหลังรองนายกรัฐมนตรีเหอ ลี่เฟิง ของจีน หารือกับรัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ สก็อตต์ เบสเซนต์ และผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ที่นครนิวยอร์กเมื่อวันที่ 20 กันยายนที่ผ่านมา โดยนอกจากประเด็นเศรษฐกิจและการค้าแล้ว ทั้ง 2 ฝ่ายยังหารือเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ AI ด้วย

สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า การหารือเป็นไปอย่างตรงไปตรงมา ลึกซึ้ง และสร้างสรรค์ โดยทั้ง 2 ฝ่ายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นเศรษฐกิจและการค้า การดำเนินการตามฉันทามติจากการเจรจาก่อนหน้านี้ และยังได้หารือประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ AI แต่ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับเนื้อหาการเจรจาด้านเทคโนโลยี

ด้านเบสเซนต์เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า สหรัฐฯ เสนอแนวคิดจัดทำกลไกแจ้งเตือนเหตุการณ์ด้าน AI ที่อาจกระทบถึงความมั่นคงของชาติ เพื่อเพิ่มช่องทางการสื่อสารและความโปร่งใสระหว่างสองประเทศ โดยมองว่า จีนและสหรัฐฯ ในฐานะประเทศที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนา AI จำเป็นต้องมีความเข้าใจร่วมกันต่อทั้งความเสี่ยงและประเด็นที่อาจส่งผลกระทบข้ามพรมแดน

ประเด็นที่ทั้ง 2 ฝ่ายอาจมีพื้นที่หารือร่วมกันครอบคลุมตั้งแต่ความเสี่ยงจากการโจมตีทางไซเบอร์ที่ใช้ AI การนำเทคโนโลยีไปใช้ในทางชีวภาพอย่างไม่เหมาะสม ความผิดพลาดของระบบ AI ขั้นสูง และเหตุการณ์ที่อาจส่งผลกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น ระบบการเงิน ไฟฟ้า โทรคมนาคม และการขนส่ง

ซุน เฉิงห่าว นักวิจัยอาวุโสจากศูนย์ยุทธศาสตร์และความมั่นคงระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยชิงหัว ให้ความเห็นกับสำนักข่าว Associated Press ว่า หากการหารือมุ่งไปที่ความเสี่ยงซึ่งสามารถสร้างความเสียหายต่อทั้ง 2 ประเทศ ยังมีพื้นที่ที่มีความหมายสำหรับความร่วมมือ โดยจีนเองให้ความสำคัญมากขึ้นกับความเสี่ยงจากการสูญเสียการควบคุมระบบ การนำ AI ไปใช้ในทางที่เป็นอันตราย ภัยไซเบอร์ และความปลอดภัยของ AI Agent

การหารือไม่ได้หมายความว่า การแข่งขันด้าน AI ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ลดลง ทั้ง 2 ประเทศยังคงเร่งพัฒนาโมเดล AI ชิป และระบบประมวลผลของตนเอง ขณะที่ประเด็นการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงยังเป็นหนึ่งในความแตกต่างสำคัญ

ความเคลื่อนไหวด้าน AI เกิดขึ้นก่อนการเยือนสหรัฐฯ อย่างเป็นทางการของสี จิ้นผิง ระหว่างวันที่ 23–25 กันยายนนี้ ตามคำเชิญของประธานาธิบดีทรัมป์ โดยทำเนียบขาวกำหนดพิธีต้อนรับอย่างเป็นทางการในวันที่ 24 กันยายน ก่อนการหารือของผู้นำและงานเลี้ยงรับรองช่วงค่ำ การเยือนครั้งนี้เกิดขึ้นหลังทรัมป์เดินทางเยือนจีนเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ทำให้ผู้นำ 2 ประเทศมีการเยือนระหว่างกันภายในช่วงเวลาประมาณ 4 เดือน

กระทรวงการต่างประเทศจีนระบุว่า ผู้นำทั้ง 2 จะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับประเด็นสำคัญในความสัมพันธ์จีน–สหรัฐฯ รวมถึงเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสันติภาพและการพัฒนาของโลก พร้อมย้ำว่า จีนต้องการเพิ่มการเจรจาและความร่วมมือ และบริหารจัดการความแตกต่างระหว่าง 2 ประเทศอย่างเหมาะสม

ในช่วงที่ AI กำลังมีบทบาทต่อทั้งเศรษฐกิจและความมั่นคงมากขึ้น การเปิดช่องทางหารือระหว่าง 2 ประเทศที่มีบทบาทสำคัญในอุตสาหกรรม AI จึงเป็นอีกพัฒนาการที่น่าติดตามจากการพบกันของประธานาธิบดี สี จิ้นผิงและประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ครั้งนี้ โดยเฉพาะการหารือเรื่องความปลอดภัยของ AI จะพัฒนาไปสู่กลไกการสื่อสารและการจัดการความเสี่ยงร่วมกันในรูปแบบใดต่อไป

บทความ : ประวีณมัย  บ่ายคล้อย

ภาพ : CGTN